บทความวิทยุรายการสาระความรู้ทางการเกษตร
ประจำวันจันทร์ที่ 12 มิถุนายน 2549
 
เรื่อง เถาวัลย์เปรียง
 

ดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ นักวิชาการเกษตร 6
คณะทรัพยากรธรรมชาติ ผู้เขียน ผู้ดำเนินรายการ
 

เริ่มรายการ  เพลงบรรเลง (เปิดเพลง รั้วศรีบลู จากนั้นลดเสียงเพลงลงให้คลอเบาๆ)
 
ผู้ดำเนินรายการ

      
สวัสดีค่ะ คุณผู้ฟังคะ ดิฉันดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ หัวหน้างานฝึกอบรม คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ กลับมาพบกับคุณผู้ฟังอีกครั้งนะคะในรายการ “สาระความรู้ทางการเกษตร” สำหรับวันนี้ดิฉันขอเสนอเรื่อง “เถาวัลย์เปรียง”

       ก่อนที่จะนำเสนอเรื่อง “เถาวัลย์เปรียง” ดิฉันมีข่าวดีมาฝากคุณผู้ฟังที่เป็นแฟนประจำรายการของเรานะคะ ด้วยคณะทรัพยากรธรรมชาติได้รับเกียรติ์จากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ฯ เป็นเจ้าภาพร่วมจัด "งานวันเกษตรแห่งชาติ ประจำปี 2549" ระหว่างวันที่ 11 - 20 สิงหาคม 2549เพื่อร่วมฉลองเนื่องในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปีภายในงานจะมีกิจกรรมต่างๆมากมาย วันนี้ขอเสนอกิจกรรม “มหกรรมอาหารปลอดภัย” ซึ่งร้านค้าที่จำหน่ายอาหารภายในงานจะต้องผ่านการอบรมหลักสุขาภิบาลอาหาร ในการนี้คณะฯจะได้จัดอบรมหลักสุขาภิบาลอาหารให้แก่ นักศึกษาและผู้จำหน่ายอาหารในงาน ฟรี ! ในวันที่ 9 สิงหาคม 2549 เวลา 18.30-21.30 น. ณ ห้องประชุม 260 อาคาร 2 ชั้น 2 คณะฯ โดยมีวิทยากรอบรม คือ คุณวีระพงศ์ จินะดิษฐ นักวิชาการสาธารณสุข 6 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ-หาดใหญ่ จ.สงขลา ผู้เข้ารับการอบรมจะได้รับเกียรติบัตรเพื่อแสดงว่าผ่านการอบรมหลักสูตรสุขาภิบาลอาหารปลอดภัย ซึ่งเป็นการรับประกัน และให้ความมั่นใจในคุณภาพของอาหารให้แก่ผู้ที่มาเที่ยวชมและซื้อหาอาหารภายในงานวันเกษตรแห่งชาติอีกด้วยค่ะ
สำหรับผู้จำหน่ายอาหารในงาน แยกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกคือ บริษัท ได้แก่ บริษัทแมนเอ โฟรสเซนฟูดส์ บริษัทพีเอฟพีเทรดดิ้งจำกัด จำหน่ายอาหารทะเลแปรรูป บริษัทแดรี่พลัสจำกัด จำหน่ายนมยูเอชที นมเปรี้ยว นมถั่วเหลือง บริษัทฟุกเทียนกรุ๊ปจำกัด จำหน่ายข้าวกล้องปลอดสารพิษ ผักไฮโดรโปนิกส์ บริษัทเบทาโกรจำกัด จำหน่ายไส้กรอก ลูกชิ้น กลุ่มที่สองคือ ร้านค้าต่างๆ ได้แก่ ร้านมารีนาซีฟู้ด จำหน่ายลูกชิ้นปลา ปลายอ ไส้กรอก ขนมจีบ ซาลาเปา ร้านวนัสนันท์ เชียงใหม่ จำหน่ายแหนม หมูยอ กระเทียมดอง น้ำพริกหนุ่ม แคบหมู ร้านแหนมป้าย่น จำหน่ายแหนม หมูยอ ไส้อั่ว แคบหมู ร้านพฤษาปลาสลิด จำหน่าย ปลาสลิด ปลาช่อน กุนเชียงหมู ไข่ปลาสลิด ร้านชัยเมืองสิงห์ จำหน่ายห่อหมกทะเล ปลาช่อน/ปลาสลิดแดดเดียว ปลาร้าบอง หน่อไม้หญ้านาง ร้านแพนนี่ไอศกรีม จำหน่ายไอศกรีมโบราณ เค้กไอศกรีม หมูย่างเมืองตรังแม่อารีย์ ร้านขนมหม้อแกงแม่จรินทร์ ร้านอ่างทอง จำหน่ายไก่/หมูอบน้ำผึ้ง ไก่ต้มน้ำปลา ร้านน้ำพริกแม่สมจิตต์ ร้านส้มตำชบา ร้านก๋วยเตี๋ยวเรือรังสิต ต้อยมาเลิศ ร้านบ้านขันโต๊กเชียงใหม่ นอกจากนี้ยังมีซุ้มจำหน่ายอาหารว่างอีกประมาณ 50 ซุ้ม และร้านอาหารของชมรมนักศึกษาต่างๆภายในคณะทรัพยากรธรรมชาติอีกกว่า 10 ร้านค้า
ดิฉันขอเชิญชวนพ่อ แม่ พี่ น้องและคุณผู้ฟังทุกท่านเที่ยวชม "งานวันเกษตรแห่งชาติ ประจำปี 2549" ในระหว่างวันที่ 11 - 20 สิงหาคม 2549 ณ พื้นที่บริเวณคณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ค่ะ

“เถาวัลย์เปรียง” มีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไปในแต่ละท้องถิ่นได้แก่ ทางอีสานเรียกว่า เครือตาป่า เครือตับปลา เครือเขาหนัง เถาวัลย์เปรียงแดง เถาวัลย์เปรียงขาว , เถาตาปลา พานไสน นครศรีธรรมราชเรียก ย่านเหมาะ มีชื่อเรียกในภาษาอังกฤษว่า จิวเวลไวน์ (Jewel Vine) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า เดอริส สแคนเดนส์ (Derris scandens Benth) จัดอยู่ในวงศ์เล็กกูมิโนซี (LEGUMINOSAE) มีถิ่นกำเนิดอยู่ใน ตะวันออกของอินเดีย มาเลเซีย จีน และทางตอนเหนือของทวีปออสเตรเลีย

ลักษณะทางพฤษศาสตร์
เถาวัลย์เปรียง จัดเป็นไม้เถาเลื้อยเนื้อแข็งขนาดใหญ่ เลื้อยได้ไกลถึง 20 เมตร มีกิ่งเหนียว ทนทาน กิ่งแตกเถายืดยาวอย่างรวดเร็ว ลักษณะชอบเลื้อยพาดพันตามต้นไม้ใหญ่ ถ้ามีเถาที่มีลักษณะใหญ่ เถามักจะบิด ชอบอากาศเย็น แต่แสงแดดจัด ทนแล้งได้ดี ปลูกในที่แล้งดอกจะดก แต่จะมีขนาดเล็กกว่าปลูกในที่ชุ่มชื้น ใบ เป็นใบประกอบด้วยใบย่อย 7-9 ใบ ลักษณะเป็นใบกลมและเล็ก คล้ายใบของต้นอัญชัน รูปรีแกมขอบขนาน หรือรูปไข่กลับ ใบหนาแข็ง สีเขียวเข้มเป็นมัน ผิวใบเรียบมัน ขอบเรียบ ปลายแหลมเล็กน้อย ดอก ออกเป็นช่อห้อย ตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ดอกมี 5 กลีบ คล้ายดอกถั่ว สีชมพูอ่อนแกมขาว ออกดอกพร้อมกันทั้งต้น จะออกเป็นช่อสีขาวห้อยลง ส่วนกลีบรองกลีบดอกมีสีม่วงดำ ตรงปลายกลีบดอกจะเป็นสีชมพูเรื่อๆ จะออกดกมากในช่วงเดือน กันยายน-พฤศจิกายน และจะส่งกลิ่นหอมอ่อนๆตั้งแต่ตอนเย็น ผล ออกเป็นฝักแบนๆ ภายในจะมีเมล็ดอยู่ประมาณ 2-4 เมล็ด ขยายพันธุ์ โดยการเพาะเมล็ด หรือแยกไหลใต้ดิน

ประโยชน์ของเถาวัลย์เปรียง
เถา มีรสเฝื่อนเลกน้อย จึงมีสรรพคุณในการใช้เป็นยาถ่ายเสมหะลงสู่ทวารหนัก ถ่ายเส้นและกษัย รักษาเส้นเอ็นขอด รักษาปัสสาวะพิการ ขับปัสสาวะ รักษาโรคบิด โรคไอ โรคหวัด ราก มีสารพวก Flavonol ที่มีชื่อว่า สคาเดอนิน และนันลานิน (scadenin, nallanin) ใช้เป็นยาเบื่อปลา แต่ไม่มีคุณสมบัติฆ่าแมลง ในตำรับยาไทย ใช้เป็นยารักษาอาการไข้ เป็นยาอายุวัฒนะ และขับปัสสาวะ มีคำแนะนำให้ใช้เถา นำมาคั่วชงน้ำกินแก้ปวดเมื่อย

สรรพคุณในทางเป็นยาสมุนไพร
   1. ขับโลหิตเสียของสตรี วิธีใช้ ใช้เถาวัลย์ทั้งห้าสดๆต้มกับน้ำ นำน้ำที่ได้มาใช้ดื่มแทนน้ำ
   2. ทำให้มดลูกเข้าอู่ วิธีใช้ ให้นำเถาสดมาทุบให้ยุ่ย แล้ววางทาบลงบนหน้าท้องนำหม้อเกลือที่ร้อนมานาบลงไปบนเถาวัลย์เปรียง จะช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็ว

       วันนี้เวลาของรายการสาระความรู้ทางการเกษตรหมดลงอีกแล้วนะคะ คุณผู้ฟังจะติดตามรับฟังรายการ “สาระความรู้ทางการเกษตร” ได้ใหม่ ณ สถานีวิทยุ มอ. เอฟเอ็ม แปดสิบแปด เม็กกะเฮิร์กซ์ ทุกวันจันทร์ เวลาประมาณสิบห้านาฬิกายี่สิบนาที หากคุณผู้ฟังต้องการได้รายละเอียดเกี่ยวกับรายการสาระความรู้ทางการเกษตรเพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใดๆ หรือมีปัญหาทางการเกษตรต้องการคำปรึกษา แนะนำ หรือต้องการให้คำแนะนำ ติชม แก่ทางรายการฯ ก็ตามนะคะ ขอเชิญติดต่อเข้ามาได้ค่ะ ทั้งทางจดหมายและโทรศัพท์ ทางจดหมายจ่าหน้าซองถึง คุณดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ หัวหน้างานฝึกอบรม คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา รหัสไปรษณีย์ 90112 ส่วนทางโทรศัพท์กรุณาติดต่อมาที่หมายเลข 074 – 219-234 และ 074 286-059-60 ได้ทุกวัน ในเวลาราชการนะคะ สำหรับวันนี้ดิฉันขอลาคุณผู้ฟังไปก่อน สวัสดีค่ะ
งานศูนย์บริการวิชาการและฝึกอบรม
ผ่ายวิจัยและบริการวิชาการ  คณะทรัพยากรธรรมชาติ
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  วิทยาเขตหาดใหญ่
โทร.  (074) 211030-49  ต่อ 2370  ต่อ 14,212849 ต่อ 14   แฟกซ์ (074) 558803

สถานีวิทยุมอ.FM 88 MHz
ออกอากาศทุกวันจันทร์ เวลา : 15.45-15.55  น.
โทร.  (074) 211030-49 ต่อ 2999