บทความวิทยุรายการสาระความรู้ทางการเกษตร
ประจำวันจันทร์ที่ 6 กันยายน 2547
 
เรื่อง พืชผักผลไม้ไทยมีคุณค่าเป็นทั้งอาหารและยา
ตอน "หญ้าปักกิ่ง"
 

ดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ นักวิชาการเกษตร 6 คณะทรัพยากรธรรมชาติ
ผู้เขียน ผู้ดำเนินรายการ
 

เริ่มรายการ  เพลงบรรเลง (เปิดเพลง รั้วศรีบลู จากนั้นลดเสียงเพลงลงให้คลอเบาๆ)
 
ผู้ดำเนินรายการ
      สวัสดีค่ะ คุณผู้ฟังคะ ดิฉันดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ หัวหน้างานฝึกอบรม คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ กลับมาพบกับคุณผู้ฟังอีกครั้งนะคะในรายการ “สาระความรู้ทางการเกษตร” สำหรับวันนี้ดิฉันขอเสนอเรื่อง “พืชผักผลไม้ไทยมีคุณค่าเป็นทั้งอาหารและยา” ตอน "หญ้าปักกิ่ง"

       "หญ้าปักกิ่ง" มีชื่อพื้นบ้านว่า เล้งจือเช่า หญ้าเทวดา
"หญ้าปักกิ่ง" มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า เมอร์แดนเนีย ลอริฟอร์มิส (Murdannia Loriformis (Hassk.)Rolla Rao et Kammathy) จัดอยู่ในวงศ์ คอมมีลินาซีอี้ (Commelinaceae) หญ้าปักกิ่ง เป็นหญ้าที่ปลูกง่าย ชอบดินร่วนซุย ชอบน้ำ แต่ต้องมีทางระบายน้ำออกได้ดี ถ้าดินแฉะ มีน้ำขัง รากจะเน่าและตายได้นะคะ หญ้าปักกิ่งชอบแดดรำไร แต่ไม่ควรโดนแดดจัดทั้งวัน หรืออยู่ในที่ร่มมากเกินไป เพราะจะทำให้ใบเหลือง จากรายงานพบว่าหญ้าปักกิ่งเกิดในประเทศจีนตอนใต้ ชอบดินทรายและที่ร่มเงา ปลูกเป็นไม้ประดับได้ทั่วไปค่ะ

การปลูกและดูแลรักษาหญ้าปักกิ่ง เริ่มจากการเตรียมดิน โดยพรวนดินให้ร่วนซุย ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ยกร่องดินให้สูงขึ้นเล็กน้อยเพื่อช่วยการระบายน้ำ นำหญ้าปักกิ่งที่แยกมาจากต้นอื่น มาปักลงในดินที่เตรียมไว้ ห่างกันต้นละ 1 คืบ เมื่อหญ้าปักกิ่งงอกแล้วจะขยายเข้าหากันเอง
การปลูกหญ้าปักกิ่ง อีกวิธีหนึ่งคือ ใช้เมล็ดปลูก โดยเอาเมล็ดจากดอกที่แก่แล้วมาขยี้ให้แตก แล้วโรยลงบนดินที่เตรียมไว้ ใช้เวลาประมาณ 2 อาทิตย์ เมล็ดจะงอก ควรรดน้ำวันละ 1 ครั้ง ในหน้าร้อนจะรดน้ำเป็นเช้าเย็นก็ได้ และคอยดูแลอย่าให้น้ำขัง เพราะหากมีน้ำขัง หญ้าปักกิ่งจะตายได้ค่ะ
ในการปลูกหญ้าปักกิ่งที่สำคัญคือ ห้ามใช้ปุ๋ยเคมีบำรุงดิน หรือปลูกหญ้าปักกิ่งใต้ต้นไม้ผล หรือไม้ดอกที่ต้องใช้ปุ๋ย หรือฉีดยาฆ่าแมลง เพราะจะไม่เหมาะกับการนำหญ้าปักกิ่งดังกล่าวไปรักษาโรคต่างๆ

การเก็บเกี่ยว หญ้าปักกิ่งที่ปลูกด้วย วิธีแยกต้น หากจะนำมาใช้เป็นยา ควรจะใช้เมื่อมีอายุ 3 เดือนขึ้นไป แต่ถ้าเป็นหญ้าปักกิ่งด้วย วิธีเพาะเมล็ด หากจะนำมาใช้เป็นยา ต้องใช้เมื่อมีอายุไม่ต่ำกว่า 5 เดือน สำหรับการใช้ต้นหญ้าปักกิ่งให้ใช้ทั้งต้นและราก
มีหญ้าหลายชนิดที่คล้ายคลึงกับหญ้าปักกิ่ง เช่น หญ้ามาเลเซีย จึงต้องระมัดระวังในการเลือกมาใช้ เพราะอาจจะเป็นอันตรายหรือไม่มีผลการรักษาตามที่ต้องการได้
การแปรรูป ควรเก็บเอาหญ้าปักกิ่งทั้งต้นและราก จากนั้นคัดเอาแต่ใบที่สมบูรณ์เก็บไว้ ส่วนใบซีดเหลืองควรคัดออกก่อน แล้วจึงนำมาล้างให้สะอาด โดยล้างเศษดินที่ติดมากับรากให้สะอาด และระวังดินที่ติดโคนต้น จากนั้นจึงนำไปล้างและสรงน้ำต่ออีก 2 ครั้ง จนสะเด็ดน้ำและแห้งดี จากนั้นจึงนำหญ้าปักกิ่งมาหั่นเป็นชิ้นๆ ขนาด 0.5 ซม. นำไปตากแดดประมาณ 5-7 วัน เวลาตากควรเกลี่ยให้ทั่วและเกลี่ยบ่อยๆ ในระหว่างวัน เมื่อแห้งสนิทดีแล้ว จึงนำมาบรรจุใส่ภาชนะที่เตรียมไว้ให้มิดชิด ค่ะ

"หญ้าปักกิ่ง" มีคุณค่าทางโภชนาการคือ ประกอบด้วย สารประกอบจำพวก ไกลโคไซด์ สารฟลาโวนอยด์ กรดไซรินจิก (syringic acid) และไกลโคสฟิงโกไลพิดส์(glycosphingolipids)

สรรพคุณของหญ้าปักกิ่งและวิธีใช้ ส่วนที่ใช้ประโยชน์คือ ใบ และทั้งต้นของหญ้าปักกิ่ง หญ้าปักกิ่งมีรสจืดเย็น และจัดเป็นสมุนไพรที่มีสารสำคัญในการยับยั้งมะเร็งหลายชนิดในหลอดทดลอง เช่น มะเร็งในลำคอ ตับ มดลูก ลำไส้ ผิวหนัง และเม็ดเลือด โดยเฉพาะมะเร็งเต้านม และมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ โดยนำหญ้าปักกิ่งมาต้มดื่มแก้เจ็บคอ มีคำแนะนำให้ใช้ต้นสด 6 ต้น ตำให้ละเอียด แล้วเติมน้ำ 4 ช้อนโต๊ะ จากนั้นนำมาคั้นเอาแต่น้ำมาดื่มสดๆ โดยแบ่งครึ่งดื่มเช้า - เย็น นะคะ นอกจากนี้แล้วยังมีการนำหญ้าปักกิ่งมาใช้ร่วมกับการรักษาโรคมะเร็งจะช่วยลดอาการข้างเคียงจากการฉายรังสีรักษา ในผู้ป่วยที่จำเป็นต้องฉายรังสี พบว่าเซลล์มาโครฟาจทำหน้าที่เก็บกินดีขึ้น ทำให้นำของเสียออกจากร่างกาย และต่อสู้กับเชื้อก่อโรคอื่นๆ ได้ดีขึ้น ส่งเสริมการทำหน้าที่ของระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้ร่างกายต่อสู้ควบคุมโรค และการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งได้ ตำราจีนใช้รักษาอาการเจ็บคอและรักษามะเร็ง เมื่อใช้ใบสดของหญ้าปักกิ่งจึงมีคำแนะนำว่าต้องล้างให้สะอาดค่ะ

สำหรับคำแนะนำในการใช้หญ้าปักกิ่งต้นสดในการร่วมรักษามะเร็ง ให้ใช้หญ้าปักกิ่ง 6 ต้น หรือหนัก 100 - 120 กรัม มาเติมน้ำสุกสะอาด โดยกรองผ่านผ้าขาวบางก่อนดื่ม แบ่งครึ่งดื่มเช้าและเย็น(สามารถเก็บไว้ในตู้เย็นได้)
ใบ แก้เจ็บคอ ดับพิษร้อนในร่างกาย รักษามะเร็ง
ต้ม ใช้ต้มรับประทานได้ดี
สูตรการใช้ร่วมกับการรักษาโรคมะเร็งบางส่วนย่อมาจากการให้สัมภาษณ์ของศาสตราจารย์ พเยาว์ เหมือนวงษ์ญาติ และดร. วีณา จิรัจฉริยกูล

สำหรับในวันนี้ดิฉันขอนำเสนอ วิธีการทำน้ำหญ้าปักกิ่ง มาฝากคุณผู้ฟังนะคะ ส่วนผสมในการทำน้ำหญ้าปักกิ่งมีดังต่อไปนี้ หญ้าปักกิ่ง 1 กิโลกรัม น้ำเชื่อม 1/2 ถ้วย และน้ำสะอาด 4 ถ้วย ค่ะ วิธีการทำ ให้นำหญ้าปักกิ่งที่สดๆ ใหม่ๆ มาล้างน้ำให้ สะอาด โดยการแช่ด่างทับทิมทิ้งไว้ประมาณ 15-20 นาที แล้วหั่นตามขวางละเอียด ใส่เครื่องปั่น เติมน้ำ แล้วกรองด้วยผ้าขาวบาง เติมน้ำเชื่อม พอหวาน ชิมรสตามชอบ จะได้น้ำหญ้าปักกิ่งสีเขียวใส ชวนดื่ม และเมื่อดื่มแล้วให้ประโยชน์มากค่ะ

         วันนี้เวลาของรายการสาระความรู้ทางการเกษตรหมดลงอีกแล้วนะคะ คุณผู้ฟังจะติดตามรับฟังรายการ “สาระความรู้ทางการเกษตร” ได้ใหม่ ณ สถานีวิทยุ มอ. เอฟเอ็ม แปดสิบแปด เม็กกะเฮิร์กซ์ ทุกวันจันทร์ เวลาประมาณสิบห้านาฬิกายี่สิบนาที หากคุณผู้ฟังต้องการได้รายละเอียดเกี่ยวกับรายการสาระความรู้ทางการเกษตรเพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใดๆ หรือมีปัญหาทางการเกษตรต้องการคำปรึกษา แนะนำ หรือต้องการให้คำแนะนำ ติชม แก่ทางรายการฯ ก็ตามนะคะ ขอเชิญติดต่อเข้ามาได้ค่ะ ทั้งทางจดหมายและโทรศัพท์ ทางจดหมายจ่าหน้าซองถึง คุณดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ หัวหน้างานฝึกอบรม คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา รหัสไปรษณีย์ 90112 ส่วนทางโทรศัพท์กรุณาติดต่อมาที่หมายเลข 074 – 219-234 และ 074 286-059-60 ได้ทุกวัน ในเวลาราชการนะคะ สำหรับวันนี้ดิฉันขอลาคุณผู้ฟังไปก่อน สวัสดีค่ะ

งานศูนย์บริการวิชาการและฝึกอบรม
ผ่ายวิจัยและบริการวิชาการ  คณะทรัพยากรธรรมชาติ
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  วิทยาเขตหาดใหญ่
โทร.  (074) 211030-49  ต่อ 2370  ต่อ 14,212849 ต่อ 14   แฟกซ์ (074) 558803

สถานีวิทยุมอ.FM 88 MHz
ออกอากาศทุกวันจันทร์ เวลา : 15.45-15.55  น.
โทร.  (074) 211030-49 ต่อ 2999