บทความวิทยุรายการสาระความรู้ทางการเกษตร
ประจำวันจันทร์ที่ 15 มิถุนายน 2541
 
เรื่อง สะเดา
 

ดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ นักวิชาการเกษตร 6
คณะทรัพยากรธรรมชาติ ผู้เขียน/ผู้ดำเนินรายการ
 

เริ่มรายการ เพลงบรรเลง (เพลง.............จากนั้นลดเสียงเพลงลงให้คลอเบา ๆ )
 
ผู้ดำเนินรายการ สวัสดีค่ะ คุณผู้ฟังที่รักทุกท่านค่ะ วันนี้รายการสาระความรู้ทางการเกษตร จากคณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ กลับมาพบกับคุณผู้ฟังอีกครั้งนะคะ สำหรับวันนี้ขอเสนอเรื่อง "สะเดา" ค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ คุณผู้ฟังที่รักคะ สะเดา จัดเป็นไม้ขนาดกลางจนถึงขนาดใหญ่ มีความสูงต้นประมาณ 12-15 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลมทึบ มีเปลือกต้นเป็นสีน้ำตาลเทาหรือเทาปนดำ แตกเป็นร่องเล็ก ๆ หรือเป็นสะเก็ดยาว ลักษณะใบ มีใบเป็นช่อแบบขนนก เปลือกต้นเป็นสีเทาแต่เนื้อไม้มีสีแดงเข้มปนน้ำตาล เนื้อไม้หยาบเป็นมันเลื่อมตกแต่งยากแต่ชักเงาได้ดี จึงเหมาะสำหรับใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ เปลือกต้นสะเดาใช้แก้ท้องเดิน ส่วนก้านใบใช้ปรุงเป็นยาต้มแก้ไข้ทุกชนิด ดอกสะเดาใช้เป็นยาบำรุง ผลอ่อนใช้เป็นยาแก้พยาธิรักษาริดสีดวง แก้ปัสสาวะพิการเมล็ดสะเดากลั่นเอาน้ำมันมาจุดตะเกียง ปรุงเครื่องสำอาง หรือใช้เป็นยาฆ่าเชื้อได้ยางใช้ดับพิษร้อนใบอ่อนใช้ลวกน้ำร้อนรับประทานได้ นอกจากนี้ยังมีรายงานว่า ใบและผลของสะเดาใช้เป็นยาฆ่าแมลงได้ดีอีกด้วยค่ะ (ข้อมูลจากสำนักส่งเสริมการปลูกป่า กรมป่าไม้ กุมภาพันธุ์ 2537)
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ ในสภาพธรรมชาติ สะเดาสามารถเจริญเติบโตได้ดีในท้องที่ที่มีอากาศชื้นถึงร้อนขึ้นและสามาระขึ้นได้ดีในแทบทุกชนิด แต่ไม่ชองที่ที่มีน้ำขัง หรือมีดินเค็มจัด ระบบรากมีความสามารถพิเศษในการสกัดธาตุ อาหารและความชื้นในดินมาใช้ค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ สะเดาจะออกดอกประมาณเดือนธันวาคมถึงเดือนมกราคม ดอกสะเดาจะออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง ลักษณะของดอกสะเดา เป็นดอกมีขนาดเล็ก มีสีขาว และมีกลิ่นหอมเล็กน้อยค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ เมื่อเร็ว ๆ นี้ที่ศูนย์ส่งเสริมผลิตภัณฑ์พืชสวน จังหวัดเชียงใหม่โดยคุณวชิระ ขาวผ่อง เจ้าพนักงานการเกษตร5 ได้ค้นพบสะเดาพันธุ์ใหม่ทีทออกดอกก่อนฤดูกาลของสะเดาทั่วไป คือ จะเริ่มออกดอกประมารปลายเดือนสิงหาคม และจะทยอยออกดอกเรื่อย ๆ จนถึงฤดูกาลปกติเป็นเวลา 3-4 เดือน ไม่ผลัดใบเหมือนสะเดาทั่วไปค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ นอกจากนั้นแล้ว ดอกสะเดาที่พบนี้ ยังมีรสขมเล็กน้อยจึงได้ทำการทดลองขยายพันธุ์ทั้งโดยวิธีตอนกิ่งและเสียบยอด และนำไปปลูกที่บ้านเดิมของตนเองที่ อำเภอ ปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พบว่าต้นสะเดาดังกล่าวให้ผลและออกดอกเร็วกว่าปลูกที่เชียงใหม่ประมาณ 1 เดือนค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ ในการขยายพันธุ์สะเดาพันธุ์ทวาย สามารถทำได้หลายวิธี เช่นการเพาะเมล็ด การขุดหน่อที่แตกจากรากมาชำในถุงพลาสติก การตอนกิ่งซึ่งเป็นวิธีที่ให้ผลเร็ว คือ ประมาณ 12 เดือน ก็จะออกดอก ส่วนอีกวิธีหนึ่ง คือ การเสียบยอด ก็จะให้ผลเร็วเช่นกันโดยจะต้องเพาะเมล็ดก่อนจนต้นโตขนาดเท่าดินสอ แล้วนะไปเสียบยอดกับสะเดาพันธุ์ทวาย หลังจากนำไปปลูกประมาณ 12 เดือน ก็จะออกดอกค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ ระยะปลูกสะเดาทวายที่เหมาะสม คือ 6 คูณ 6 เมตร จะปลูกได้ 44 ต้นต่อไร่ แต่เกษตรกรจะต้องหมั่นเด็ดปลายยอด เพื่อจะได้แตกกิ่งมากขึ้นปริมาณการออกดอกก็จะเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย นอกจากนี้แล้วยังเป็นการควบคุมลำต้นไม่ให้สูงเกินไป เพื่อความสะดวกในการเก็บเกี่ยวด้วยค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ คุณผู้ฟังที่รักทุกท่านคะ เวลาสำหรับรายการสาระความรู้ทางการเกษตร ในวันนี้หมดลงอีกแล้วนะคะ คุณผู้ฟังจะติดตามรับฟัง รายการสาระความรู้ทางการเกษตรได้ใหม่ ณ สถานีวิทยุ มอ. FM 88 MHz. ได้ทุกวันจันทร์เวลาประมาณ สิบห้านาฬิกาสามสิบห้านาที สำหรับวันนี้ดิฉันขอลาคุณผู้ฟังไปก่อนค่ะ สวัสดีค่ะ
 
งานศูนย์บริการวิชาการและฝึกอบรม
ฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ คณะทรัพยากรธรรมชาติ
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่
โทร.  (074) 211030-49  ต่อ 2370  ต่อ 14,212849 ต่อ 14 แฟกซ์ (074) 558803

สถานีวิทยุ ม.อ.FM 88 MHz
ออกอากาศทุกวันจันทร์ เวลา : 15.45-15.55  น.
โทร.  (074) 211030-49 ต่อ 2999