บทความวิทยุรายการสาระความรู้ทางการเกษตร
ประจำวันจันทร์ที่ 13 พฤศจิกายน 2538
 
เรื่อง เทคนิคการฟักไข่ห่าน
 

ดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ นักวิชาการเกษตร 6
คณะทรัพยากรธรรมชาติ ผู้เขียน/ผู้ดำเนินรายการ
  

เริ่มรายการ  เพลงบรรเลง (ดอกไม้ให้คุณ 5 วินาที) จากนั้นลดเสียงเพลงลงให้คลอเบา ๆ 
 
ผู้ดำเนินรายการ สวัสดีค่ะ คุณผู้ฟังที่รักทุกท่านค่ะ วันนี้รายการสาระความรู้ทางการเกษตร จากคณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ กลับมาพบกับคุณผู้ฟังอีกครั้งนะคะ สำหรับวันนี้ขอเสนอเรื่อง เทคนิคการฟักไข่ห่าน ค่ะ
 
เพลงบรรเลง  3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ คุณผู้ฟังที่รักคะ ห่านับเป็นสัตว์ที่เลี้ยงง่ายไม่ค่อยเป็นโรค ทนต่อสภาพความแห้งแล้งได้ดีและไม่ต้องการดูแลเป็นพิเศษแต่อย่างใด ด้วยเหตุนี้จึงเหมาะสมกับสภาพการเลี้ยงสัตว์โดยทั่วไปของประเทศไทยเรา อนึ่งในการเลี้ยงห่านนั้นการฟักไข่ห่านนับเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญ ซึ่งคุณผู้ฟังและเกษตรกรผู้สนใจควรจะได้ทราบถึงหลักและวิธีการในการฟักไข่ห่าน แบะจากเอกสารเผยแพร่ของกองส่งเสริมการปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ ได้ให้คำแนะนำในเรื่องการฟักไข่ห่านไว้ดังนี้
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ คุณผู้ฟังที่รักคะ ไข่ห่านที่คุณผู้ฟังจะนำมาฟักนั้นนะคะ ควรเป็นไข่จากแม่ห่านได้รับการผสมพันธุ์แล้ว และมีอายุระหว่าง 1-3 ปี ไข่ที่จะฟักไม่ควรเก็บไว้นานเกิน 7 วัน เพราะถ้าหากเก็บไว้นานเกินกว่า 7 วัน ก็จะมีแนวโน้มที่จะทำให้เปอร์เซนต์การฟักออกเป็นตัวของไข่ห่านต่ำลง แต่ถ้าหากจำเป็นจะต้องเก็บไว้เกินกว่า 7 วัน ต้องเก็บไว้ในที่ที่มีอุณหภูมิ 50-60 องศาฟาเรนไฮด์ หรือประมาณ 10-15 องศาเซลเซียสและมีความชื้นสัมพันธ์ 75-80 เปอร์เซนต์ ในการฟักไข่นั้นคุณผู้ฟังควรทำการกลับไข่ห่านอย่างน้อยวันละครั้ง เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อติดเยื่อเปลือกไข่ ไข่ฟักที่สะอาด จะมีเปอร์เซนต์การฟักออกเป็นตัวสูงกว่าไข่ที่สกปรก
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ คุณผู้ฟังที่รักคะ หากคุณผู้ฟังมีความจำเป็นต้องใช้ไข่ที่สกปรกไม่มากกนักไปฟักคุณผู้ฟังจะต้องรีบทำความสะอาดไข่ห่านทันทีหลังจากเก็บ โดยใช้โลหะฝอยหรือกระดาษทราย เบอร์ 0 หรือ 1 ขัดเบา ๆ หรือล้างในน้ำอุ่นที่สะอาด (อุณหภูมิประมาณ 46 องศาเซลเซียส) ผสมด้วยน้ำยาล้างไข่เป็นเวลาประมาณ 3 นาที ควรระมัดระวังเสมอว่าน้ำที่จะใช้ล้างไข่ห่านนั้น ต้องอุ่นกว่าอุณหภูมิของไข่ห่านเสมอไข่ห่านที่นำมาฟัก ที่มีขนาดฟองใหญ่เกินไป หรือเล็กเกินไป หรือมีลักษณะผิดปกติ หรือแตกร้าว ไม่ควรนำมาใช้ฟักนะคะ เพราะโอกาสที่ไข่ห่านนั้นจะฟักออกเป็นตัวห่าน จะมีเปอร์เซนต์น้อยมากนั่นเองค่ะ
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ คุณผู้ฟังที่รักคะ ระยะเวลาในการฟักไข่ห่าน จะแตกต่างกันออกไปตามชนิดของห่าน ดังนี้ค่ะ ห่านพันธุ์ทั่วไปจะใช้เวลาในการฟักไข่นาน 31-32 วัน แต่ถ้าเป็นห่านพันธุ์แคนาดาและพันธุ์อียิปต์เชี่ยน จะใช้เวลาในการฟักไข่ นาน 35 วัน ค่ะ
 
คุณผู้ฟังทีรักคะ สำหรับวิธีการฟักไข่ห่านนั้น มีอยู่ 3 วิธี นะคะ คือ
1. ใช้แม่ไก่ฟัก แม่ไก่ตัวหนึ่งสามารถฟักไข่ห่านได้ครั้งละ 4-5 ฟอง
2. ใช้แม่ห่านฟัก แม่ห่านตัวหนึ่งฟักไข่ได้ครั้งละ 7-8 ฟอง
 
วิธีฟักไข่ห่านทั้งสองวิธีนี้ คุณผู้ฟังจะต้องจัดทำรังไข่ สำหรับให้แม่ไก่ หรือแม่ห่านไว้ กกไข่ด้วย พื้นรังไข่ควรรองด้วยหญ้าแห้งหรือฟางข้าว และต้องกำจัดไร หรือเหาตามตัวเสียก่อน รังฟักไข่ควรอยู่ใกล้ที่อาหารและน้ำ และควรวางอยู่บนพื้นดิน เพราะจะช่วยให้มีความชื้นมากขึ้น และรังไข่นั้นควรอยู่ในที่ที่แม่ไก่หรือแม่ห่านไม่ถูกรบกวนในระหว่างฟักไข่ และถ้าทำได้คุณผู้ฟังจะช่วยกลับไข่วันละ 3-4 ครั้ง ก็จะเป็นผลดี ควรทำเครื่องหมายตามด้านยาวของฟองไข่ไว้ด้วยเพื่อเป็นการป้องกันความสับสน การกลับไข่ให้กลับไข่ 180 องศา โดยวิธีพลิกกลับด้านตรงข้ามขึ้น
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ คุณผู้ฟังที่รักคะ วิธีฟักไข่ห่านวิธีที่สาม คือ วิธีฟักไข่ห่านแบบวิทยาศาสตร์ไข่ที่จะนำมาฟักหากเก็บไว้ในห้องที่ควบคุมอุณหภูมิ เมื่อจะนำเข้าตู้ฟักต้องเอามาวางไว้ในห้องปกติเสียก่อน เพื่อให้ไข่ห่านมีอุณหภูมิสูงขึ้น จึงค่อยนำเข้าสู่ตู้ฟัก มิฉะนั้นอุณหภูมิในตู้ฟักไข่จะลดลงอย่างมากนะคะ
 
การวางไข่ในถาดฟัก ให้วางไข่ในแนวราบตามความยาวของฟองไข่ และควรตั้งอุณหภูมิตู้ฟักไว้ที่ 37.5 องศาเซีลเซียส หรือ 99.5-99.7 องศาฟาเรนไฮต์ ในช่วง 25-28 วันแรก ความชื้นสัมพันธ์ของตู้ประมาณ 57-62 เปอร์เซนต์ (ปรอทตุ้มเปียก 30-31 องศาเซลเซียส) และควรพรมไข่ห่าน ด้วยน้ำอุ่นสัปดาห์ละ 2 ครั้งได้มีผู้แนะนำว่า การฟักไข่ให้ได้ผลดีควรเอาไข่ออกมาวางนอกตู้ฟัก พรมด้วยน้ำอุ่นเป็นฝอยตั้งทิ้งไว้สัก 10-15 นาที แล้วจึงนำกลับเข้าตู้ฟักระหว่างช่วงที่ลูกห่านจะเริ่มเจาะเปลือกไข่ ควรเพิ่มความชื้นให้สูงขึ้นถึง 73-79 เปอร์เซ็นต์ (ปรอทตุ้มเปียก ประมาณ 32.7-33.8 องศาเซลเซียส) การให้ความชื้นนี้จะช่วยทำให้เยื่อหุ้มเปลือกไข่ห่านนุ่ม ซึ่งเป็นการง่ายสำหรับลูกห่าน ที่จะได้เจาะโผล่ออกมาจากไข่นั่นเอง
 
เพลงบรรเลง 3 วินาที
 
ผู้ดำเนินรายการ คุณผู้ฟังที่รักคะ เวลาสำหรับรายการสาระความรู้ทางการเกษตร คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ หมดลงอีกแล้วนะคะ คุณผู้ฟังจะติดตามรับฟังรายการสาระความรู้ทางการเกษตรได้ใหม่ ในเวลา ณ สถานีวิทยุ มอ.F.M. 88 MHz ได้ทุกวันจันทร์ เวลา 12.05 นาฬิกานะคะ สำหรับวันนี้ ดิฉัน ขอลาคุณผู้ฟังไปก่อนนะคะ สวัสดีค่ะ
 
งานศูนย์บริการวิชาการและฝึกอบรม
ฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ คณะทรัพยากรธรรมชาติ
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่
โทร.  (074) 211030-49  ต่อ 2370  ต่อ 14,212849 ต่อ 14 แฟกซ์ (074) 558803

สถานีวิทยุ ม.อ.FM 88 MHz
ออกอากาศทุกวันจันทร์ เวลา : 15.45-15.55  น.
โทร.  (074) 211030-49 ต่อ 2999