ทำอย่างไรจะหายโกรธ

พระธรรมปิฏก (ประยุทธ์ ปยุตโต)

          พระพุทธศาสนา เป็นศาสนาแห่งเมตตาการุณย์พระพุทธเจ้ามีพระคุณข้อใหญ่ประการหนึ่ง คือ พระมหากรุณา ชาวพุทธทุกคนได้รับการสั่งสอนให้มีเมตตากรุณาให้ช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่นด้วยกายวาจา และมีน้ำใจปรารถนาดีแม้แต่เมื่อไม่ได้ทำอะไรอื่น ก็ให้แผ่เมตตาแก่เพื่อนมนุษย์ตลอดจนสัตว์ทั้งปวง ขอให้อยู่เป็นสุขปราศจากเวรภัยกันโดยทั่วหน้า

          อย่างไรก็ตามเมตตามีคู่ปรับสำคัญอย่างหนึ่ง คือ ความโกรธความโกรธเป็นศัตรูที่คอยขัดขวางไม่ให้เมตตาเกิดขึ้น คนบางคนเป็นผู้มักโกรธพอโกรธขึ้นมาแล้วก็ต้องทำอะไรรุนแรงออกไปทำให้เกิดความเสียหายถ้าทำอะไรไม่ได้ก็หงุดหงิด งุ่นง่านทรมานใจตัวเอง ในเวลานั้นเมตตาหลบหาย ไม่รู้ว่าไปซ่อนตัวอยู่ที่ไหน ไม่ยอมปรากฏให้เห็น ส่วนความโกรธ   ทั้งที่ไม่ต้องการแต่ก้ไม่ยอดหนีไป บางทีจนปัญญาไม่รู้จะขับไล่หรือกำจัดให้หมดไปได้อย่างไร

         โบราณท่านรู้ใจและเห็นใจคนขี้โกรธจึงพยายามช่วยเหลือโดยสอนวิธีการต่าง ๆ สำหรับระงับความโกรธวิธีการเหล่านี้มีประโยชน์ไม่เฉพาะสำหรับคนมักโกรธเท่านั้นแต่เป็นคติแก่ทุกคนช่วยให้เห็นโทษของความโกรธและมั่นในคุณของเมตตา ยิ่งขึ้น จึงขอนำมาเสนอพิจารณากันดู วิธีเหล่านั้นท่านสอนไว้เป็นขั้น ๆ ดังนี้

ขั้นที่ 1 นึกถึงผลเสียของความเป็นคนมักโกรธ
ขั้นที่ 2 พิจารณาโทษของความโกรธ
ขั้นที่ 3 นึกถึงความดีของคนที่เราโกรธ
ขั้นที่ 4 พิจารณาว่าความโกรธคือการสร้างทุกข์ให้ตัวเอง และเป็นการลงโทษตัวเองให้สมใจศัตรู
ขั้นที่ 5 พิจารณาความที่สัตว์มีกรรมเป็นของตน
ขั้นที่ 6 พิจารณาพระจริยาวัตรในปางก่อน ของพระพุทธเจ้า  
ขั้นที่ 7 พิจารณาความเคยเกี่ยวข้องกันในสังสารวัฏ               
ขั้นที่ 8 พิจารณาอานิสงส์ของเมตตา
ขั้นที่ 9 พิจารณาโดยวิธีแยกธาตุ
ขั้นที่ 10 ปฏิบัติทานคือการให้หรือแบ่งปันสิ่งของ

                                                

รายละเอียดในแต่ละขั้น ถ้ามีโอกาสจะได้นำเสนอในโอกาสต่อไป…